การประเมินคุณภาพงานตรวจสอบภายใน (Quality Assessment Review: QAR) – เครื่องมือของคณะกรรมการตรวจสอบในการยกระดับ Internal Audit ให้สร้างคุณค่าต่อองค์กรอย่างแท้จริง
การประเมินคุณภาพงานตรวจสอบภายใน (Quality Assessment Review: QAR) คือกระบวนการประเมินอย่างเป็นระบบว่า หน่วยงานตรวจสอบภายในมีการปฏิบัติงานสอดคล้องกับมาตรฐานวิชาชีพ มีความเป็นอิสระ มีความเที่ยงธรรม มีความสามารถเพียงพอ วางแผนตรวจสอบตามความเสี่ยง ดำเนินงานตรวจสอบด้วยหลักฐานที่เหมาะสม รายงานผลอย่างมีคุณภาพ และติดตามการแก้ไขข้อค้นพบจนเกิดผลจริงหรือไม่
สำหรับคณะกรรมการตรวจสอบและผู้บริหารระดับสูง QAR ไม่ใช่การตรวจเอกสารของฝ่ายตรวจสอบภายในเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการประเมินว่า Internal Audit Function สามารถให้ความเชื่อมั่นและคำแนะนำที่มีคุณค่าต่อ Governance, Risk Management และ Control ขององค์กรได้เพียงใด หากงานตรวจสอบภายในมีคุณภาพไม่เพียงพอ องค์กรอาจได้รับรายงานที่ไม่สะท้อนความเสี่ยงจริง พบประเด็นล่าช้า หรือไม่สามารถสนับสนุนการกำกับดูแลของคณะกรรมการได้อย่างเหมาะสม
บริบทของปัญหา: Internal Audit ต้องพิสูจน์คุณค่ามากกว่าการทำงานครบตามแผน
สภาพแวดล้อมธุรกิจเปลี่ยนเร็วขึ้น ความเสี่ยงด้าน Cybersecurity, Data Privacy, Cloud, AI, Third-party, Fraud, Business Continuity, Compliance และ ESG เกิดขึ้นพร้อมกัน การตรวจสอบภายในจึงไม่สามารถวัดคุณภาพจากจำนวนรายงานที่ออกหรือจำนวนงานตรวจที่เสร็จตามแผนเท่านั้น แต่ต้องวัดว่าการตรวจสอบช่วยให้คณะกรรมการเห็นความเสี่ยงสำคัญเร็วขึ้นหรือไม่ ข้อค้นพบมีคุณภาพพอให้ฝ่ายบริหารแก้ไข Root Cause หรือไม่ และ Internal Audit มีขีดความสามารถเพียงพอต่อความเสี่ยงใหม่หรือไม่
The IIA Global Internal Audit Standards 2024 เป็นกรอบวิชาชีพที่กำหนดหลักการและข้อกำหนดสำหรับงานตรวจสอบภายในทั่วโลก โดยประกอบด้วย 15 หลักการ เช่น Demonstrate Integrity, Maintain Objectivity, Demonstrate Competency, Authorized by the Board, Positioned Independently, Plan Strategically, Manage Resources, Communicate Effectively, Enhance Quality, Conduct Engagement Work และ Communicate Engagement Results and Monitor Action Plans
The IIA Quality Assurance and Improvement Program (QAIP) ระบุว่า Chief Audit Executive ต้องจัดให้มีแผนและกระบวนการประเมินคุณภาพ รวมถึงการประเมินภายนอกอย่างน้อยทุก 5 ปี โดยผู้ประเมินหรือทีมประเมินที่มีคุณสมบัติและเป็นอิสระ หรือทำในรูปแบบ Self-assessment with Independent Validation ได้ตามข้อกำหนด การทำ QAR จึงเป็นทั้งข้อกำหนดด้านมาตรฐานวิชาชีพและเครื่องมือยกระดับคุณภาพของงานตรวจสอบภายใน
สาระสำคัญสำหรับผู้บริหาร: QAR ที่ดีไม่ได้ตอบเพียงว่า Internal Audit “ทำตามมาตรฐานหรือไม่” แต่ต้องตอบว่า Internal Audit มีความน่าเชื่อถือ เพียงพอ ทันต่อความเสี่ยง และสร้างคุณค่าต่อคณะกรรมการตรวจสอบและองค์กรจริงหรือไม่
Quality Assessment Review หมายถึงอะไร
Quality Assessment Review คือการประเมินคุณภาพของ Internal Audit Function ทั้งระบบ ครอบคลุมตั้งแต่กฎบัตรตรวจสอบภายใน (Internal Audit Charter) ความเป็นอิสระและสายการรายงาน บทบาทของคณะกรรมการตรวจสอบ การวางแผนตรวจสอบตามความเสี่ยง วิธีการปฏิบัติงาน ความเพียงพอของทรัพยากร ความสามารถของทีมตรวจสอบ การสื่อสารผลตรวจ การติดตาม Action Plan และการปรับปรุงคุณภาพอย่างต่อเนื่อง
QAR มีได้หลายรูปแบบ เช่น Internal Quality Assessment, External Quality Assessment (EQA), Self-assessment with Independent Validation, Gap Assessment และ Maturity Assessment โดยรูปแบบที่เลือกควรเหมาะกับขนาดองค์กร ความซับซ้อนของงานตรวจสอบ ข้อกำหนดของหน่วยงานกำกับ และความต้องการของคณะกรรมการตรวจสอบ
ในทางปฏิบัติ QAR ไม่ควรเป็นการประเมินเฉพาะเอกสารในแฟ้มงาน แต่ควรรวมการสัมภาษณ์ผู้มีส่วนได้เสีย การทบทวนแผนตรวจสอบ รายงานตรวจสอบ Working Papers, Audit Methodology, QAIP, KPI, Stakeholder Feedback, Audit Committee Reporting และตัวอย่างงานตรวจจริง เพื่อให้เห็นทั้งความสอดคล้องกับมาตรฐานและคุณค่าที่ส่งมอบ
กระบวนการดำเนินงานและมาตรฐานที่องค์กรต้องมี
QAR ที่มีคุณภาพควรดำเนินอย่างเป็นขั้นตอน มีเกณฑ์อ้างอิงชัดเจน มีหลักฐานเพียงพอ และมีข้อเสนอแนะที่นำไปปรับปรุงได้จริง ไม่ใช่เพียงการให้คะแนนภาพรวมแบบกว้าง ๆ
| องค์ประกอบของ QAR | กระบวนการหรือมาตรฐานที่ควรมี | คุณค่าต่อองค์กร |
|---|---|---|
| QAIP Governance | กำหนด Quality Assurance and Improvement Program, บทบาท Chief Audit Executive, การรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบ และรอบการประเมิน | ทำให้คุณภาพงานตรวจสอบถูกบริหารอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่รอประเมินภายนอกทุก 5 ปี |
| Conformance Assessment | ประเมินความสอดคล้องกับ Global Internal Audit Standards, Internal Audit Charter, Code of Ethics, Methodology และนโยบายภายใน | ช่วยยืนยันความน่าเชื่อถือของ Internal Audit Function ต่อคณะกรรมการและผู้มีส่วนได้เสีย |
| Independence and Objectivity Review | ประเมินสายการรายงาน ความเป็นอิสระจากฝ่ายบริหาร ขอบเขตงานตรวจ และข้อจำกัดที่อาจกระทบความเที่ยงธรรม | ลดความเสี่ยงที่ Internal Audit ถูกจำกัดบทบาทหรือไม่สามารถรายงานประเด็นสำคัญได้อย่างตรงไปตรงมา |
| Risk-based Audit Planning | ประเมิน Audit Universe, Risk Assessment, Annual Audit Plan, Coverage of Top Risks, Emerging Risks และการปรับแผนระหว่างปี | ทำให้แผนตรวจสอบครอบคลุมความเสี่ยงที่มีผลต่อองค์กรจริง |
| Engagement Quality Review | ทบทวนตัวอย่างงานตรวจ เช่น Planning, Scope, Testing, Evidence, Working Paper, Supervision, Finding, Root Cause และ Report Quality | ช่วยยกระดับคุณภาพงานภาคสนามและความน่าเชื่อถือของข้อค้นพบ |
| Stakeholder Feedback | สัมภาษณ์คณะกรรมการตรวจสอบ ผู้บริหาร เจ้าของกระบวนการ Risk, Compliance และฝ่ายที่ได้รับการตรวจ | สะท้อนคุณค่าที่ Internal Audit ส่งมอบจากมุมมองผู้ใช้ผลงานจริง |
| Improvement Roadmap | จัดทำข้อเสนอแนะ แผนปรับปรุง เจ้าของงาน ระยะเวลา KPI และการติดตามผล | เปลี่ยนผล QAR ให้เป็นแผนยกระดับ Internal Audit ที่วัดผลได้ |
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องภายในองค์กร
QAR เป็นเรื่องของ Internal Audit โดยตรง แต่ผลลัพธ์มีผลต่อการกำกับดูแลทั้งองค์กร จึงต้องมีผู้เกี่ยวข้องหลายกลุ่มเพื่อให้การประเมินสะท้อนความจริงและความคาดหวังของผู้ใช้ผลงานตรวจสอบ
- คณะกรรมการตรวจสอบ: กำกับคุณภาพและความเป็นอิสระของ Internal Audit อนุมัติแผน QAR รับทราบผลประเมิน และติดตามแผนปรับปรุง
- Chief Audit Executive (CAE): รับผิดชอบ QAIP, แผนประเมินคุณภาพ การเตรียมข้อมูล การตอบสนองต่อข้อเสนอแนะ และการปรับปรุงงานตรวจสอบ
- ทีมตรวจสอบภายใน: ให้ข้อมูล Methodology, Working Papers, Audit Reports, Training Records, KPI และตัวอย่างงานตรวจ
- ผู้บริหารระดับสูง: ให้ Feedback ต่อคุณค่า ความทันเวลา ความชัดเจน และผลกระทบของงานตรวจสอบภายใน
- ฝ่ายบริหารความเสี่ยงและ Compliance: ให้ข้อมูลการเชื่อมโยงระหว่าง Internal Audit, ERM, GRC, Risk Register, Control และ Regulatory Requirement
- ฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศและ Cybersecurity: ให้มุมมองต่อความเพียงพอของ IT Audit, Cybersecurity Audit, Data Risk และ Digital Risk Coverage
- ฝ่ายทรัพยากรบุคคล: สนับสนุนข้อมูลด้าน Competency, Skill Gap, Training Plan, Performance Management และ Resource Planning
- หน่วยงานที่ได้รับการตรวจ: ให้ Feedback ต่อความเป็นมืออาชีพ ความชัดเจนของข้อค้นพบ และคุณภาพของคำแนะนำ
ขอบเขตงาน QAR ที่ควรครอบคลุม
ขอบเขตการประเมินควรครอบคลุมทั้งการปฏิบัติตามมาตรฐานและประสิทธิผลเชิงคุณค่า เพื่อให้คณะกรรมการตรวจสอบเห็นภาพที่ครบถ้วน ไม่ใช่เห็นเพียงสถานะว่า “ผ่าน” หรือ “ไม่ผ่าน”
- Internal Audit Charter and Mandate: ทบทวนอำนาจหน้าที่ ขอบเขตงาน ความเป็นอิสระ และความสอดคล้องกับบทบาทที่คณะกรรมการคาดหวัง
- Governance and Reporting Line: ประเมินสายการรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบ การเข้าถึงข้อมูล และข้อจำกัดที่อาจกระทบความเป็นอิสระ
- Risk-based Audit Planning: ทบทวน Audit Universe, Risk Assessment, Annual Plan, Coverage of Strategic Risks, IT Risk, Cyber Risk, Compliance Risk และ Emerging Risk
- Audit Methodology: ประเมินวิธีวางแผนงานตรวจ ขอบเขต การทดสอบ การสุ่มตัวอย่าง การเก็บหลักฐาน และการสรุปข้อค้นพบ
- Engagement Execution: ทบทวนคุณภาพ Working Papers, Supervision, Review Notes, Evidence, Root Cause Analysis และ Management Response
- Reporting Quality: ประเมินความชัดเจน ความกระชับ ระดับความเสี่ยง ผลกระทบทางธุรกิจ และความสามารถของรายงานในการขับเคลื่อนการแก้ไข
- Follow-up and Action Tracking: ตรวจว่ามีการติดตาม Action Plan, Overdue Finding, Repeat Finding, Risk Acceptance และ Evidence of Closure อย่างมีคุณภาพหรือไม่
- People and Competency: ประเมินทักษะ จำนวนคน Training Plan, Certification, Use of Specialists และความพร้อมต่อ IT/Cyber/Data Audit
- Technology and Data Analytics: ประเมินการใช้ Audit Management System, Data Analytics, Continuous Auditing และ Dashboard
- Stakeholder Value and Maturity: ประเมินความพึงพอใจของคณะกรรมการ ผู้บริหาร และหน่วยงานที่ได้รับการตรวจ รวมถึงระดับความเป็น Strategic Advisor ของ Internal Audit
ปัญหา ความเสี่ยง และผลกระทบทางธุรกิจหากไม่มี QAR ที่เหมาะสม
หาก Internal Audit ไม่ได้รับการประเมินคุณภาพอย่างสม่ำเสมอ องค์กรอาจไม่เห็นข้อจำกัดของงานตรวจสอบภายใน เช่น แผนตรวจไม่ครอบคลุมความเสี่ยงสำคัญ ทีมขาดทักษะด้านเทคโนโลยี รายงานไม่ชัดเจน ข้อค้นพบไม่มี Root Cause หรือ Action Plan ไม่ถูกติดตามจนเสร็จจริง
- คณะกรรมการได้รับ Assurance ที่ไม่เพียงพอ: หากแผนตรวจไม่ครอบคลุม Top Risks คณะกรรมการอาจเข้าใจผิดว่าองค์กรได้รับการตรวจในประเด็นสำคัญแล้ว
- ข้อค้นพบไม่สร้างการเปลี่ยนแปลง: รายงานที่ระบุอาการแต่ไม่วิเคราะห์ Root Cause ทำให้ฝ่ายบริหารแก้เฉพาะปลายเหตุและเกิด Finding ซ้ำ
- Internal Audit ขาดความเป็นอิสระ: หากสายการรายงานหรือการเข้าถึงข้อมูลไม่เหมาะสม Internal Audit อาจไม่สามารถรายงานประเด็นอ่อนไหวได้เต็มที่
- ไม่ทันต่อความเสี่ยงใหม่: หากทีมไม่มีทักษะด้าน Cybersecurity, Data, Cloud, AI หรือ Regulatory Change งานตรวจสอบอาจไม่ครอบคลุมความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจริง
- เสียโอกาสในการเพิ่มคุณค่า: Internal Audit อาจถูกมองเป็นหน่วยงานตรวจเอกสาร มากกว่าพันธมิตรด้าน Governance, Risk และ Control
- ไม่สอดคล้องกับมาตรฐานวิชาชีพ: การไม่จัดให้มี QAIP หรือ External Quality Assessment ตามรอบเวลาที่กำหนดอาจกระทบความน่าเชื่อถือของฟังก์ชันตรวจสอบภายใน
แนวทางการให้บริการ Quality Assessment Review
การให้บริการ QAR ควรเริ่มจากความเข้าใจบทบาทของ Internal Audit ในองค์กร ความคาดหวังของคณะกรรมการตรวจสอบ และความเสี่ยงสำคัญของธุรกิจ จากนั้นจึงประเมินทั้ง Conformance และ Performance อย่างสมดุล
| แนวทางบริการ | รายละเอียดการดำเนินงาน | ผลลัพธ์ที่ลูกค้าจะได้รับ |
|---|---|---|
| QAR Readiness Assessment | ประเมินความพร้อมก่อน External Quality Assessment เช่น QAIP, Charter, Methodology, Working Papers, KPI และ Evidence | เห็นช่องว่างสำคัญก่อนเข้าสู่การประเมินเต็มรูปแบบ |
| External Quality Assessment | ประเมินโดยผู้ประเมินอิสระตาม Global Internal Audit Standards และ Quality Assessment Manual | รายงานความสอดคล้องกับมาตรฐานและข้อเสนอแนะเพื่อยกระดับคุณภาพ |
| Self-assessment with Independent Validation | ให้ Internal Audit ทำ Self-assessment แล้วผู้ประเมินอิสระตรวจสอบความสมเหตุสมผลและหลักฐาน | ทางเลือกที่เหมาะกับองค์กรที่ต้องการพัฒนาความเป็นเจ้าของภายในและมีการยืนยันจากภายนอก |
| Internal Audit Maturity Assessment | ประเมินระดับความพร้อมด้าน Strategy, People, Process, Technology, Data Analytics, Stakeholder Value และ Continuous Improvement | เห็นระดับวุฒิภาวะและ Roadmap เพื่อพัฒนา Internal Audit ให้ทันความเสี่ยงยุคใหม่ |
| Engagement File Review | ทบทวนตัวอย่างงานตรวจจริง เช่น Planning, Testing, Evidence, Finding, Report, Supervision และ Follow-up | เห็นจุดแข็งและช่องว่างเชิงปฏิบัติที่ส่งผลต่อคุณภาพรายงานตรวจสอบ |
| QAIP Improvement Roadmap | จัดทำแผนปรับปรุง QAIP, Methodology, KPI, Competency, Technology, Reporting และ Stakeholder Engagement | แผนพัฒนาที่นำไปใช้จริง พร้อมเจ้าของงาน ระยะเวลา และตัวชี้วัด |
มาตรฐานสากลและกรอบการกำกับดูแลที่เกี่ยวข้อง
QAR ที่น่าเชื่อถือควรอ้างอิงมาตรฐานและแนวทางวิชาชีพที่เป็นที่ยอมรับ เพื่อให้ผลประเมินมีน้ำหนักและใช้กำกับการปรับปรุงได้จริง
- The IIA Global Internal Audit Standards 2024: กรอบมาตรฐานวิชาชีพตรวจสอบภายในทั่วโลก ใช้เป็นฐานสำคัญในการประเมินคุณภาพและความสอดคล้องของ Internal Audit Function
- The IIA Quality Assurance and Improvement Program (QAIP): แนวทางกำหนดให้ Internal Audit มีกระบวนการประเมินคุณภาพทั้งภายในและภายนอก รวมถึงการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
- The IIA Quality Assessment Manual 2024: คู่มือที่ให้แนวทาง เครื่องมือ และวิธีการประเมินคุณภาพตาม Global Internal Audit Standards 2024
- COSO Internal Control: ใช้เป็นกรอบประเมิน Control Environment, Risk Assessment, Control Activities, Information and Communication และ Monitoring
- COSO Enterprise Risk Management: ใช้เชื่อมงานตรวจสอบภายในกับกลยุทธ์ ความเสี่ยง และผลการดำเนินงานขององค์กร
- COBIT: ใช้ประเมินงาน IT Audit, IT Governance, IT Risk, Control Objectives และการกำกับดูแลเทคโนโลยี
- ISO/IEC 27001, NIST CSF และ ISO 22301: ใช้เป็นกรอบประกอบการประเมินความเพียงพอของทักษะและขอบเขตงานตรวจด้าน Information Security, Cybersecurity และ Business Continuity
ผลลัพธ์ที่ลูกค้าจะได้รับ
ผลลัพธ์ของ QAR ควรช่วยให้คณะกรรมการตรวจสอบและ CAE เห็นทั้งระดับความสอดคล้องกับมาตรฐาน คุณภาพการปฏิบัติงาน และแผนยกระดับ Internal Audit อย่างเป็นรูปธรรม
- QAR Assessment Report: รายงานผลประเมินคุณภาพ ความสอดคล้องกับมาตรฐาน จุดแข็ง ช่องว่าง และข้อเสนอแนะ
- Conformance Rating: สรุประดับความสอดคล้องกับ Global Internal Audit Standards พร้อมหลักฐานสนับสนุน
- Internal Audit Maturity View: มุมมองระดับวุฒิภาวะของ Internal Audit ด้าน Strategy, People, Process, Technology และ Stakeholder Value
- Engagement File Review Summary: สรุปคุณภาพของตัวอย่างงานตรวจจริง เช่น Planning, Evidence, Supervision, Reporting และ Follow-up
- Stakeholder Feedback Summary: สรุปมุมมองของคณะกรรมการ ผู้บริหาร และหน่วยงานที่ได้รับการตรวจต่อคุณค่าของ Internal Audit
- QAIP Improvement Plan: แผนปรับปรุงคุณภาพพร้อมเจ้าของงาน ระยะเวลา ความสำคัญ และตัวชี้วัด
- Audit Committee Reporting Pack: ชุดรายงานสำหรับคณะกรรมการตรวจสอบเพื่อใช้ติดตามผล QAR และการยกระดับงานตรวจสอบภายใน
ตัวชี้วัดที่ผู้บริหารและคณะกรรมการตรวจสอบควรติดตาม
QAR ควรนำไปสู่ตัวชี้วัดที่ช่วยติดตามคุณภาพอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่จบที่รายงานประเมินครั้งเดียว
- Standards Conformance Status: สถานะความสอดคล้องกับ Global Internal Audit Standards และช่องว่างที่ต้องปรับปรุง
- Risk-based Audit Coverage: สัดส่วน Top Risks, IT Risk, Cyber Risk, Compliance Risk และ Emerging Risk ที่ครอบคลุมในแผนตรวจสอบ
- Engagement Quality Score: คุณภาพของงานตรวจจากการทบทวน Working Papers, Evidence, Supervision และ Report
- Audit Plan Completion: ความคืบหน้าของแผนตรวจสอบเทียบกับความเสี่ยงและการเปลี่ยนแปลงระหว่างปี
- Stakeholder Satisfaction: Feedback จากคณะกรรมการ ผู้บริหาร และหน่วยงานที่ได้รับการตรวจ
- Action Plan Closure Rate: สัดส่วนข้อค้นพบที่ปิดตามกำหนด พร้อมหลักฐานการแก้ไขที่เพียงพอ
- Repeat Findings: ข้อค้นพบที่เกิดซ้ำและสะท้อนคุณภาพของ Root Cause Analysis หรือการติดตามผล
- Internal Audit Competency Coverage: ความเพียงพอของทักษะ เช่น IT Audit, Cybersecurity, Data Analytics, Fraud, Compliance และ Operational Audit
- QAIP Improvement Progress: ความคืบหน้าของแผนปรับปรุงคุณภาพหลัง QAR
คุณค่าที่องค์กรจะได้รับ
QAR ช่วยให้ Internal Audit ไม่หยุดอยู่ที่การตรวจตามแผน แต่พัฒนาเป็นฟังก์ชันที่ให้ความเชื่อมั่นและคำแนะนำที่มีคุณค่าต่อองค์กรอย่างแท้จริง
- ลดความเสี่ยง: เพราะแผนตรวจสอบและขอบเขตงานถูกทบทวนให้ครอบคลุมความเสี่ยงสำคัญและ Emerging Risk
- เพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแล: เพราะคณะกรรมการตรวจสอบได้รับความมั่นใจว่า Internal Audit มีคุณภาพและเป็นอิสระเพียงพอ
- สนับสนุนการปฏิบัติตามมาตรฐาน: เพราะ QAR ช่วยประเมินความสอดคล้องกับ Global Internal Audit Standards และ QAIP
- ยกระดับคุณภาพรายงานตรวจสอบ: เพราะข้อค้นพบมีหลักฐาน Root Cause, Impact และ Recommendation ที่ชัดเจนขึ้น
- เพิ่มความพร้อมต่อความเสี่ยงดิจิทัล: เพราะ QAR ช่วยชี้ช่องว่างด้าน IT Audit, Cybersecurity Audit, Data Analytics และ Technology Risk
- สร้างแผนพัฒนาที่วัดผลได้: เพราะผลประเมินถูกแปลงเป็น Improvement Roadmap พร้อมเจ้าของงานและ KPI
เหตุผลที่องค์กรควรดำเนินการ
องค์กรควรดำเนินการ QAR เพื่อให้มั่นใจว่า Internal Audit ยังทันต่อความเสี่ยงและความคาดหวังของคณะกรรมการ โดยเฉพาะเมื่อธุรกิจเปลี่ยนเร็ว มีการใช้เทคโนโลยีเพิ่มขึ้น มีข้อกำหนดหน่วยงานกำกับมากขึ้น หรือมี Finding ซ้ำในประเด็นสำคัญ
การเริ่มต้นด้วย QAR Readiness Assessment ช่วยให้ CAE และคณะกรรมการเห็นช่องว่างก่อนเข้าสู่ External Quality Assessment เต็มรูปแบบ และช่วยกำหนดแผนพัฒนา QAIP, Methodology, Competency, Technology และ Reporting ให้ชัดเจน การทำ QAR จึงไม่ใช่เพียงการผ่านข้อกำหนด 5 ปีครั้ง แต่เป็นการยกระดับบทบาท Internal Audit ให้ตอบโจทย์องค์กรในระยะยาว
คำถามสำหรับผู้บริหารก่อนเริ่มโครงการ QAR
คำถามต่อไปนี้ช่วยให้คณะกรรมการตรวจสอบและผู้บริหารประเมินความพร้อมของ Internal Audit Function ได้อย่างตรงไปตรงมา
- Internal Audit มี QAIP ที่ครอบคลุม Internal Assessment, External Assessment และ Continuous Improvement หรือไม่
- องค์กรได้จัดให้มี External Quality Assessment หรือ Self-assessment with Independent Validation ภายในรอบ 5 ปีหรือไม่
- แผนตรวจสอบประจำปีครอบคลุม Top Enterprise Risks, IT Risk, Cyber Risk, Data Risk และ Compliance Risk อย่างเพียงพอหรือไม่
- รายงานตรวจสอบระบุ Root Cause, Business Impact และ Recommendation ที่ฝ่ายบริหารนำไปแก้ไขได้จริงหรือไม่
- Internal Audit มีทักษะเพียงพอต่อความเสี่ยงใหม่ เช่น Cloud, AI, Cybersecurity, Data Analytics และ Third-party Risk หรือไม่
- คณะกรรมการได้รับรายงานคุณภาพงานตรวจสอบ เช่น KPI, Stakeholder Feedback, Repeat Finding และ QAIP Progress อย่างสม่ำเสมอหรือไม่
- Internal Audit ถูกมองเป็นเพียงหน่วยงานตรวจเอกสาร หรือเป็น Trusted Advisor ด้าน Governance, Risk และ Control ขององค์กร
เอกสารอ้างอิงและแหล่งข้อมูลสากล
เอกสารต่อไปนี้เป็นแหล่งอ้างอิงสำคัญสำหรับการออกแบบ ประเมิน และพัฒนา Quality Assessment Review, QAIP, Internal Audit Quality, External Quality Assessment และ Internal Audit Maturity
- The IIA, Global Internal Audit Standards 2024 – มาตรฐานวิชาชีพตรวจสอบภายในระดับโลก ใช้เป็นฐานในการประเมินและยกระดับคุณภาพงานตรวจสอบภายใน: https://www.theiia.org/en/standards/2024-standards/global-internal-audit-standards/
- The IIA, Global Internal Audit Standards 2024 PDF – เอกสารฉบับเต็มของมาตรฐานปี 2024: https://www.theiia.org/globalassets/site/standards/globalinternalauditstandards_2024january9.pdf
- The IIA, Quality Assurance and Improvement Program (QAIP) – ข้อกำหนดและบริการที่เกี่ยวข้องกับ QAIP และ External Quality Assessment: https://www.theiia.org/en/group-services/quality-assurance/quality-services/qaip/
- The IIA, Quality Assessment Manual 2024 Edition – คู่มือและวิธีการประเมินคุณภาพตาม Global Internal Audit Standards 2024: https://www.theiia.org/en/resources/bookstore/quality-assessment-manual-2024-edition/
- The IIA, Quality Services Frequently Asked Questions – คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Quality Assessment และการเตรียมความพร้อม: https://www.theiia.org/en/group-services/quality-assurance/quality-services/faq/
- The IIA, Practice Guide: Quality Assurance and Improvement Program – แนวทางเพิ่มเติมด้าน QAIP, Internal Assessment, External Assessment และ Self-assessment with Independent Validation: https://www.theiia.org/en/content/guidance/recommended/supplemental/practice-guides/quality-assurance-and-improvement-program/
- COSO Internal Control – Integrated Framework – กรอบการควบคุมภายในสำหรับประเมิน Control Environment, Risk Assessment, Control Activities, Information and Communication และ Monitoring: https://www.coso.org/guidance-on-ic
- COSO Enterprise Risk Management – กรอบ ERM สำหรับเชื่อมความเสี่ยงกับกลยุทธ์และผลการดำเนินงาน: https://www.coso.org/enterprise-risk-management
- ISACA COBIT – กรอบการกำกับดูแลและบริหารจัดการ Enterprise IT สำหรับใช้ประกอบการประเมิน IT Audit และ IT Governance Coverage: https://www.isaca.org/resources/cobit
- NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 – กรอบบริหารความเสี่ยงไซเบอร์สำหรับใช้ประกอบการประเมินความครอบคลุมของ Cybersecurity Audit: https://www.nist.gov/cyberframework
- ISO/IEC 27001:2022 Information Security Management Systems – มาตรฐานระบบบริหารความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศที่ใช้เป็นกรอบตรวจด้าน Information Security: https://www.iso.org/standard/27001
- ISO 22301:2019 Business Continuity Management Systems – มาตรฐานระบบบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจที่ใช้ประกอบงานตรวจด้าน Resilience และ BCP/DRP: https://www.iso.org/standard/75106.html
สรุปสำหรับผู้บริหาร
การประเมินคุณภาพงานตรวจสอบภายใน (Quality Assessment Review: QAR) คือกลไกสำคัญที่ช่วยให้คณะกรรมการตรวจสอบมั่นใจว่า Internal Audit Function มีความเป็นอิสระ มีคุณภาพ สอดคล้องกับมาตรฐาน และสามารถให้ความเชื่อมั่นต่อ Governance, Risk Management และ Control ได้จริง
QAR ที่ดีต้องไม่จบที่รายงานความสอดคล้องกับมาตรฐาน แต่ต้องนำไปสู่การปรับปรุง QAIP, Methodology, Competency, Technology, Stakeholder Engagement และ Board Reporting เพื่อให้ Internal Audit เป็นฟังก์ชันที่ช่วยให้องค์กรมองเห็นความเสี่ยงสำคัญเร็วขึ้น ตัดสินใจดีขึ้น และพัฒนาระบบควบคุมได้ต่อเนื่อง
ขอรับคำปรึกษา
หากท่านต้องการรับคำปรึกษาทางด้านเทคนิคจากผู้เชี่ยวชาญ (Technical Expert Consultation) ในด้าน IT Audit, Cybersecurity, Governance, Risk & Compliance (GRC) หรือประเด็นที่เกี่ยวข้อง
กรุณาติดต่อผ่านช่องทางอย่างเป็นทางการของบริษัท ดังนี้
อีเมล: Support@inventsysgroup.com
โทรศัพท์: 080-935-4426